A
Nhưng ngẫm lại thì, với khối lượng bài học như hiện thời của trẻ, lại đối mặt với các kỳ thi, các cuộc chạy việt dã vào các trường tốt, trường điểm, chúng có thể làm gì ngoài việc.
Trẻ phê chuẩn các hoạt động giáo dục ở trường, ở tầng lớp mà trình bày bản thân. Là lúc đứa trẻ đã vào tuổi dậy thì, tâm sinh lý thay đổi, gặp nhiều khó khăn với việc xử lý các mối quan hệ tầng lớp của mình, nhất là với thầy, cô giáo, bạn bè, dẫn đến tâm lý nản, cáu bẳn, buồn bực.
Nhìn những đứa trẻ mải mê tập viết chữ cho thật đẹp, đẹp như từ máy tính in ra; những đứa trẻ làm mãi những bài văn với lời văn khuôn mẫu giống nhau. Gần đây, các bậc phụ huynh ở Việt Nam cũng bắt đầu lo âu về vấn đề “kỹ năng sống, giá trị sống” đối với trẻ. Không rõ trong những gì các em mang theo kia, có gì thật sự cần cho chúng và còn thiếu những gì? * “Cần dạy những đứa trẻ những gì có thể là tấm phao cứu sinh cho trẻ trong đại dương đầy ắp những điều tục này”.
Đầu năm học, nhìn các cô cậu học trò mang vác thật nhiều sách vở đến trường, bỗng dưng nghĩ lan man như vậy. Về mặt học vấn, thì càng học lên cao càng ít thiết thực cho cuộc sống, lên đến đại học thì toàn là một mớ uyên bác vô tích sự; vào đời thì kém xa một nông dân sáng ý, một thợ thủ công khéo tay, một người buôn bán tháo vát, thành thử các ông chủ sẵn sàng mời họ làm quản lý và trả cho 300 - 500 rúp/tháng, trong khi không thèm trả cho sinh viên tốt nghiệp đại học chỉ 200 rúp để làm phòng thể nghiệm hoặc nghiên cứu tự nhiên.
Nhiều người than: “Chỉ biết cắm đầu vào học, không làm gì giúp cha mẹ được cả!”. ” Sau hơn 100 năm, những gì Lev Tolstoy nói không ngờ vẫn còn làm day dứt rất nhiều người quan hoài đến giáo dục hiện nay, ở thảy các nước. Còn tôi, tôi chỉ nhớ, bộ hạ mình run đến nỗi để có thể đứng vững đã khó rồi, nói gì đến làm một điều gì khác để tháo thân.
Học kỹ năng là có tất. Và nỗi lo âu ấy hoàn toàn có lý. Lẽ hẳn nhiên, cũng chẳng thể cực đoan như nhiều người phát biểu, rằng cứ.
Thiển nghĩ, không ai trong chúng ta có thể hiểu ý nghĩa của việc học này! Nếu “chữ là người”, “văn là người”, thì hãy để những con người bé nhỏ này tạo nên bản thân mình qua nét chữ theo thời kì, bằng quơ những gì các em nhận được làm nên phông văn hóa của mình: những tinh tế, hóm hỉnh, dị biệt, sinh động của riêng một con người. * Gần đây, các bậc phụ huynh ở Việt Nam cũng bắt đầu lo âu về vấn đề “kỹ năng sống, giá trị sống” ở trẻ.
V. Trẻ cần được dự hơn là tiêu cực hấp thụ. Và đương nhiên, ở cả Việt Nam. Trong chúng đã có một tố chất nào đó mà qua quá trình giáo dục, hoặc là tố chất ấy bị “vùi dập” mà phải biến mất, hoặc là được phát hiện và diễn đạt được mình. Mỗi đứa trẻ là một thế giới riêng biệt và bí hiểm, không đứa nào hoàn toàn giống đứa nào. Trong bài viết “Nhà giáo Lev Tolstoy và tôi” đăng ở tập san Tia sángtháng 12-2010, nhà giáo Vũ Thế Khôi đã kể về tư tưởng của Lev Tolstoy như sau: “Ông (Lev Tolstoy) chỉ ra những hậu quả tai hại của nền giáo dục là:.
Chuyện này còn đang tranh luận, nhưng chắc chắn, không chỉ có những kiến thức chung chung. Cắm đầu vào học? Nhà văn, nhà tư tưởng Nga Lev Tolstoy trong các tiểu luận của mình có đưa ra một lý thuyết: Trẻ học những gì chúng cần.
Đó chính là phương pháp học. Trẻ cần có được những cảm xúc và nuôi dưỡng cảm xúc ấy để bước vào đời. Và trên thực tế, ông đã viết sách giáo khoa, tiến hành những lớp học dạy cho trẻ những điều tinh tế, những niềm vui, cảm giác hạnh phúc, và cả những kỹ năng mà trẻ đang cần.
Những cảnh huống có thể chính họ chưa trải đời nghiệm nhưng không mấy làm họ bối rối. Trẻ cần có câu chuyện hơn là quá nhiều những con số phải nhớ. Giữa những tri thức cơ bản mà nhà trường đem lại cho trẻ, chúng cần có “kỹ năng” kết nối các vấn đề để có thể sử dụng chúng một cách thiết thực sau này.
Kỹ năng thật ra là một số những tri thức thực tại đã được biến thành lề thói, trẻ có thể thực hiện thành thạo trong nhiều tình huống của cuộc sống.
Rachinsky: “Cần dạy những đứa trẻ những gì có thể là tấm phao cứu sinh cho trẻ trong đại dương đầy ắp những điều tục tĩu này”. Đó là lúc họ thấy đứa trẻ của mình tỏ ra lúng túng khi khách đến nhà, không biết tiếp khách thế nào; là lúc đứa trẻ cuối cấp tiểu học không biết tự lo cho mình khi ba má bận việc: ăn gì, mặc gì, tắm vào lúc nào.
Là lúc đứa trẻ cuối cấp tiểu học không biết tự lo cho mình khi bố mẹ bận việc: ăn gì, mặc gì, tắm vào lúc nào. Vậy, trẻ cần gì để có thể trở thành một con người tự lập, biết sống chung hài hòa với cộng đồng, và để có thể luôn vui tươi, lanh lợi, hạnh phúc? Xác định điều này thật sự không đơn giản, đặc biệt là với những người lớn tuồng như luôn mong muốn điều tốt nhất cho đứa trẻ của mình nhưng nhiều khi lại nhìn những cái “cần” trong một khoảng cách gần.
Hôm ấy, những sinh viên người Việt chúng tôi gần như không biết phải làm gì trong khi các bạn quốc tế tíu tít thực hành những hành động đã được học từ khi còn là học trò phổ quát: dùng bình xịt chống cháy, làm ẩm rèm cửa, lấy khăn ướt bịt mặt chống ngạt, v.
Ảnh: THANH ĐỨC Đó là ngày các em được học về cách hành xử trong những tình huống cấp bách, khi gặp nguy hiểm, khi có báo động, khi có tiếng súng, khi gặp vùng hỏa hoạn, khi chẳng may rơi vào một bãi mìn hay khi nỗi lo lắng về chiến tranh vẫn chưa hoàn toàn qua đi. Ông từng viết trong một bức thư gửi nhà sư phạm S.
Đó là lúc họ thấy đứa trẻ của mình tỏ ra lúng túng khi khách đến nhà, không biết tiếp khách thế nào. Phải chăng, người lớn nhận ra, họ cần trang bị cho trẻ nhiều hơn là những bài toán, những bài tập chép, chính tả, và muôn ngàn những tri thức khoa học khác để đối mặt với cuộc sống nhiều biến động này? Tôi chợt nhớ những gì mình từng trải qua trong một đám cháy ở ký túc xá sinh viên Mát-xcơ-va cách đây gần 20 năm.
Đúng hơn, ông “học cùng chúng”. Trẻ cần tự đặt ra vấn đề hơn là chỉ chằm chặp giải mãi những bài toán giống nhau cùng một dạng.
Và nỗi lo lắng ấy hoàn toàn có lý. Tấn sĩ Giáo dục học NGUYỄN THỤY ANH.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét